De beslissende dag voor het voortbestaan van Groot Brittannië was donderdag 18 september.

De Schotten gingen naar de stembus om zich uit te spreken over onafhankelijkheid. De afgelopen week kwam het Ja-kamp op voorsprong in de peilingen en plotseling realiseerde de Britten zich dat er een zinderende nek-aan-nek race plaats vond, die ze ook zouden kunnen verliezen… Alle zeilen werden bij gezet om tegenwicht te bieden aan de Scottish National Party. Het Nee kamp won uiteindelijk met 55% van de stemmen.

Was het dankzij de speech van voormalig Premier en geboren Schot Gordon Brown….?

“At last the world is hearing the voices of the real people of Scotland. The silent majority will be silent no more!”

 Dit is een krachtige openingszin en wel om twee redenen. Ten eerste suggereert hij dat de No Voters in de meerderheid zijn (self fulfilling prophecy?) en ten tweede suggereert hij dat ze ook nog eens de underdog zijn, want tot nu toe hebben ze nog niet gesproken, of zijn ze in ieder geval nog niet gehoord. Sterk frame want over het algemeen is de underdog de minderheid. Niet de meerderheid.

Brown heeft ‘ fish en chips’ gegeten van spreken voor opgehitste menigtes. Obamakesk bestrijkt hij continue met actieve blik de meute. En, heel belangrijk, na bijna elke zin laat hij een korte pauze vallen, zodat het gejoel even kan uitbarsten en hij daarna, voor ieder verstaanbaar, verder kan spreken.

Inhoudelijk krijgt hij het daarna moeilijk. Er gaat heel veel tekst en uitleg over de financiële voordelen van bij Groot- Brittannië blijven. En dat je ook een echte Schot bent als je NEE durft te stemmen. Hieraan merk je dat het – op trots en emotie gerichte- verhaal van de Yes Voters een sterk verhaal is. Brown reageert vanuit een verdedigende positie. Bij een buurland, dat je al 700 jaar overheerst, willen blijven vanwege zuivere economische redenen maakt geen sterkte indruk.

“ We fought two World Wars together. And there’s not a cemetery in Europe that does not have Scots, English, Welsh and Irish laying side by side together.”

Dan komt het, de twist, het emotionele beroep op de luisteraar. Vanuit de verdediging gaat de spreker in de aanval. Brown noemt een lijst van zaken die de Engelsen en Schotten ‘samen’ hebben opgebouwd en kiest dan een toepasbaar stuk uit de geschiedenis om het belang en de emotie bij eendracht en saamhorigheid te onderstrepen, de eerste en tweede wereldoorlog.  De underdog Brown heeft nu pas echt het oor van de luisteraar om mee te gaan met zijn argumentatie waarom Great Britain Great Britain moet blijven.

Well done!